thin clientچیست؟

همچنان كه فناوری اطلاعات، توسعه بیشتری می یابد، شبكه ها نیز به عنوان یكی از پیامدهای این توسعه اهمیت بیشتری می یابند. اما شبكه ها فقط منحصر به انواع متداول LANها یا WANها نمی گردند و شبكه سازی روش های دیگری نیز دارد. در این زمینه تجهیزاتی مانند تین كلاینت ها، Net PC ها و یا Network computer ها مطرح می گردند كه هر یك ویژگی های خاص خود را دارند. در این مقاله قصد داریم به معرفی فناوری مرتبط با Thin Clientها بپردازیم.

شبكه مبتنی بر تین كلاینت ، شبكه ای مبتنی بر سرور است كه تقریباً كلیه پردازش ها در آن توسط این سرور صورت می پذیرد. كلیه برنامه های كاربردی روی سرور اجرا شده و توسط Clientها قابل استفاده هستند. واژه thin در این تكنولوژی، به دلیل حجم پایین پردازشی است كه توسط Clientها صورت می پذیرد. در مقابلِ این تكنولوژیFat Clientها مطرح می باشند كه كلیه پردازش ها را روی Client انجام می دهند. به طور كلی ساختار شبكه های مبتنی بر تین كلاینت از یك سرور با قدرت بالا و تعدادی Client تشكیل شده است كه كارآیی محدودی دارند.
تین كلاینت چیزی جز یک کامپیوتر جمع و جور نیست اما این کامپیوتر برای استفاده به صورت یک پایانه ی شبکه ای طراحی و تنظیم شده است. شکل فوق نمونه ای از یک تین كلاینت ساخت datasheen را نشان می دهد.

یك شبكه مبتنی بر تین كلاینت چگونه فعالیت می كند؟
یك شبكه مبتنی بر این تكنولوژی دارای یك یا چند سرور با ویژگی های خاص می باشد. سیستم عامل این سرورها می تواند هریك از سیستم عامل های موجود (با توجه به برنامه های كاربردی موردنظر) نظیر یونیكس، لینوكس،
(Windows NT Terminal Server Edition (NT TSE ، یا ویندوز باشد. علاوه بر سیستم عامل، بر روی هر یك از این سرورها یك نرم افزار كنترلی وجود دارد كه فعالیت های Clientها را كنترل می نماید. بسیاری از این نرم افزارهای كنترلی به صورت رایگان عرضه می*شوند و معمولا ً توسط شركت های نرم افزاری، تولید می گردند.


كاربردها
این شبكه ها در بسیاری از سازمان ها مورد استفاده قرار می گیرند. اما بزرگترین مشتریان این شبكه ها، بانك ها، آژانس های هوایی و سازمان هایی هستند كه دارای شعبات متعدد می باشند. امروزه از این تجهیزات برای تجهیز مدارس نیز استفاده می شود. با توجه به این نكته كه سیستم های تین كلاینت دارای هارددیسك نمی باشند و امكان download كردن نرم افزار نیز روی آن ها وجود ندارد، هیچ نوع ویروسی نمی تواند سیستم را مورد حمله قرار دهد. به این ترتیب امنیت این نوع سیستم ها تضمین شده می باشد. ارتقاء و نگهداری Thin Clientها بسیار ساده و مقرون به صرفه است. زیرا برای ارتقاء شبكه لازم است فقط سرور مربوطه را upgrade نمود.


ویژگی های شبكه های مبتنی بر تین كلاینت مدیریت پذیری
در این شبكه فقط كافی است سرور مدیریت گردد. جهت رفع نقایص احتمالی نیز سروراصلی مد نظر می باشد.
امنیت

در سیستم های تین كلاینت به علت عدم وجود نقطه ورود به شبكه، عدم امكان download كردن نرم افزار از اینترنت و نصب آن بر روی Clientها و همچنین عدم وجود هارددیسك، ویروسی شدن سیستم ها غیرممكن است. همچنین با استفاده از امكانات سیستم مدیریتی و كنترلی موجود بر روی سرورها می توان دسترسی كاربران را نیز به نحو مطلوب محدود نمود. در صورتی كه نرم افزاری بر روی سرور نصب نشده باشد، كاربران نمی توانند از آن استفاده نمایند.

كنترل و نظارت

كاربران شبكه های تین كلاینت نمی توانند applicationهای خود را بر روی Client نصب نمایند همچنین قادر به تغییر پیكربندی سیستم نیز نمی باشند.


هزینه سخت افزار

این تجهیزات از PCها به مراتب ارزان تر می باشند. به علاوه به دلیل عدم وجود قطعات جانبی، كمتر دچار خرابی می شوند. در نتیجه هزینه نگهداری این تجهیزات نیز کمتر است. ارتقاء و نگهداری تین كلاینت ها بسیار ساده و مقرون به صرفه است. زیرا برای ارتقاء شبکه لازم است فقط سرور مربوطه را upgrade نمود.


سهولت ارتقاء

برای اضافه كردن ترمینال های جدید به شبكه، فقط كافی است از طریق نرم افزار مركزی كه روی سرور نصب شده نرم افزار كنترلی را روی Client جدید نصب نمود. در صورت خرابی نیز می توان به راحتی ترمینال مورد نظر را از شبكه خارج نمود.

ذخیره انرژی

در مقایسه با كامپیوترهای شخصی، این سیستم ها انرژی كمتری مصرف می نمایند. در این سیستم ها به علت پردازش پایین، توان مصرفی آنها در حدود ده الی بیست وات در ساعت می باشد. در حالی كه توان مصرفی یك كامپیوتر از نوع PC در حدود 250 وات در ساعت می باشد.
وابستگی به سرور

با توجه به ساختار تین كلاینت ، لازم است سرور از امنیت بالایی برخوردار باشد. زیرا در صورت از كار افتادن سرور، شبكه به طور كامل مختل خواهد شد. در نتیجه برای جلوگیری از این امر، روش های مختلفی جهت ایجاد redundancy نرم افزاری و سخت افزاری استفاده می شود. مكانیزم های متفاوت Failover نیز برای پردازنده ها و پایگاه داده مورد استفاده قرار می گیرد. امكان Load balancing سخت افزاری و نرم افزاری نیز برای این سرورها از موارد ضروری می باشد كه همه این ها قیمت سرور موردنظر را به شدت بالا می برد.

پهنای باند

مانند سایر شبكه های كامپیوتری، پهنای باند این شبكه نیز وابسته به تعداد
Clientها می باشد. با توجه به انجام كلیه فرآیندهای پردازشی توسط سرور، ترافیك این شبكه بسیار بالا است. زیرا كلیه دستورات پردازشی باید به سرور منتقل شده و نتایج به Clientها تحویل گردند.

فضای حافظه

با توجه به ساختار این سیستم ها امكان استفاده از هیچ نوع حافظه جانبی نظیر انواع دیسك ها وجود ندارد.


پروتكل های ارتباطی

همان گونه كه ذكر شد، دو پروتكل مطرح در این زمینه وجود دارند.
پروتكل Citrix ICA: پروتكلی است محصول شركت Citrix كه به Clientها این امكان را می دهد تا با سرور مركزی ارتباط برقرار نمایند. با استفاده از این پروتكل بسیاری از applicationهای تحت ویندوز قابل اجرا هستند.
پروتكل RDP: این پروتكل كه توسط شركت مایكروسافت توسعه داده شده، نیز یك پروتكل ارتباطی است كه امكان برقراری ارتباط میان سرور و Clientها را میسر می سازد.



نتیجه گیری

در این نوشتار با نوع دیگری از شبكه سازی مبتنی بر فناوری Thin Clientها آشنا شدید. شبكه هایی كه تمركز اصلی آن بر روی سرور بوده و كلاینت ها با حداقل توان پردازشی در اختیار كاربران قرار می گیرند. كاربر عمده این قبیل شبكه ها، با توجه به معایب و مزایای گفته شده، مكان هایی نظیر آژانس های هواپیمایی، بانك ها و مراكز آموزشی می باشند.